Project

PodiumPioniers

Op zoek naar de formats van morgen

Zijn theaters er enkel voor theater? Je zou het bijna denken, als je kijkt naar wat ze het publiek te bieden hebben. De meesten van hen programmeren lange reeksen voorstellingen – van toneel tot dans, van opera tot cabaret. Veelal prachtige producties, maar keurig binnen de lijntjes van het theatergenre.

Dat theaters dit zo doen, betekent niet dat er niet meer mogelijk is. Mooie voorstellingen zijn immers geen doel op zich, maar een middel. Waar het uiteindelijk om draait is dat theaters een publiek samenbrengen, hen vermaak bieden, troost, reflectie en al het andere wat in het theater mogelijk is. Zolang het raakt, tot nadenken of discussie stemt, signaleert, ontregelt of inspireert. En met dat doel voor ogen, is er in onze theaters natuurlijk veel meer mogelijk: van debat, gesprek, showcase, ontbijt of diner tot workshop, wedstrijd, manifestatie, ceremonie of demonstratie.

Bieden podia eigenlijk niet al veel meer aan dan theater? Kijk eens naar producties als De Staat van de Stad, Bosch 500, Theater Colleges, Upload Cinema, het Sinterklaasgala voor Volwassenen en Sportmonologen. Mooie, jonge initiatieven die geen (puur) theater zijn, maar wel gebruik maken van de troeven die onze theaters bieden: licht, geluid, ruimte, een podium, een publiek, het moment, de concentratie, de interactie, de voorpret en de napraat.

Maar al deze initiatieven spelen zich nog teveel af in de marge en krijgen veelal niet de aandacht die ze verdienen. Er doet zich daarom een kans voor, of op zijn minst een verplichting, om steviger te proberen of we onze theaters ook anders kunnen benutten. Want vernieuwende producties zoals de bovengenoemde bieden vaak veel waardevols waar het traditionele theatergenre minder goed in is: snelle en directe aansluiting bij de actualiteit, levendige interactie en discussie met een publiek en een zaal vol bezoekers die het theater normaliter links laten liggen.

Betekent dit dat we niet meer in theatergenre geloven? Integendeel, theater is en blijft een kunstvorm van alle tijden. Maar waar deze tijd juist ook om vraagt is dat we nieuwe formats en formules zoeken, uitproberen en, als kansrijk, doorontwikkelen en laten floreren. Dat is nodig in een (cultuur)wereld waarin onderscheidend vermogen, vernieuwing, ondernemerschap en publiek steeds belangrijker worden. Daarom wordt ‘PodiumPioniers’ gestart, een manifestatie die een impuls geeft aan vernieuwende podiumprogrammering. Een impuls die leidt tot meer kennis – Wat is er mogelijk? Wat zijn de voordelen en uitdagingen? – en het hopelijk veelvuldiger beproeven van nieuwe ideeën. Wie weet, vinden we zo de formats van morgen. Alleen als we het serieus proberen, vinden we het antwoord.

PodiumPioniers, momenteel in ontwikkeling, is een initiatief van Johan Idema, in samenwerking met theaterpodia en cultuurfondsen.